Okurken yanında olsun
Mevzuatın dili,
sade Türkçeyle.
Mevzuatı okurken bu kısa açıklamalardan yararlanabilirsin. Kanundaki özel tanımı da kontrol et.
- Yürürlük
Kuralın hukuken uygulanmaya başladığı dönem. Resmî Gazete’de yayımlanması, her zaman aynı gün uygulanacağı anlamına gelmez.
Örneğin: Bir kanun mayısta yayımlanıp kasımda uygulanmaya başlayabilir.
- Mülga
Yürürlükten kaldırılmış hüküm. Eski metinde görmen, bugün kullanılabileceği anlamına gelmez.
Örneğin: EYT işveren indiriminin ikinci fıkrası kaldırıldı; yaş şartına ilişkin ilk fıkra ayrı.
- Geçici madde
Bir geçişi veya belirli dönemi düzenleyen madde. Her geçici madde kendiliğinden kısa sürede sona ermez; kapsamını ve tarihlerini oku.
Örneğin: %25 konut kira sınırı belirli yenileme tarihleriyle sınırlıydı.
- Tebliğ
Yetkili kurumun bir kanun veya başka düzenlemenin uygulanmasına ilişkin yayımladığı metin.
Örneğin: Yıllık bir tutarın nasıl uygulanacağı tebliğle açıklanabilir.
- Yönetmelik
Kanunların uygulanmasına ilişkin ayrıntıları düzenleyen metin. Dayandığı üst kurala aykırı olamaz.
Örneğin: Mesafeli alışverişte iade usulü yönetmelikte yer alır.
- Karar
Yetkili makamın belirli konuda aldığı resmî karar. Kapsamı ve dayanağı metinden anlaşılır.
Örneğin: Asgari ücreti komisyon kararı belirler.
- Madde / fıkra / bent
Metnin bölümleri. Madde ana bölüm; fıkra bunun altındaki paragraf; bent ise harf veya numarayla ayrılmış alt kısımdır.
Örneğin: 18/B maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi kira uyuşmazlıklarına ilişkindir.
- Dava şartı
Mahkemenin davayı inceleyebilmesi için bulunması gereken koşul.
Örneğin: Kapsamdaki kira davalarında önce arabulucuya başvurmuş olmak gerekir.
- Cayma hakkı
Belirlenen süre ve koşullar içinde sözleşmeden dönme hakkı. Her alışverişte ve her üründe aynı değildir.
Örneğin: Mesafeli satıştaki cayma hakkını, mağazadan alışverişte koşulsuz iade sanma.
- Brüt / net
Brüt, kesintilerden önceki tutar; net, ilgili kesintilerden sonra kalan tutardır.
Örneğin: 33.030 TL brüt ücret, eline aynı miktarın geçeceği anlamına gelmez.
- Yeniden değerleme
Bazı tutarların kanunda öngörülen oranla güncellenmesi. Her tutar ve dönem için ilgili resmî metne bakılır.
Örneğin: Önceki yılın harcını bugünkü çıkış için kullanma.
- Güncel (konsolide) metin
İlk metne sonraki değişiklikler işlenerek hazırlanan metin. İleri tarihte uygulanacak bir değişiklik dipnotta bekliyor olabilir.
Örneğin: Hem maddeyi hem değişiklik ve yürürlük dipnotunu oku.
- Harç
Belirli bir kamu işlemi veya hizmeti için kanunla alınan bedel. Muafiyetleri ve güncel tutarı ayrıca kontrol edilir.
Örneğin: Yurt dışına çıkış harcı herkes için koşulsuz bir ödeme değildir.